Boeven zijn de pineut

Met slachtoffers en nabestaanden wordt steeds meer rekening gehouden. Met criminelen steeds minder.

Stel, je bent een ettertje en zorgt regelmatig voor overlast in de buurt, in je eentje of in een groep. Of je hebt iemand een flinke mep verkocht en blijft die persoon daarna lastigvallen. Als het aan minister Hirsch Ballin van Justitie ligt, komt er binnenkort een nieuwe wet waardoor rechters dit soort personen een gebiedsverbod, meldplicht of contactverbod kunnen opleggen. Zo’n maatregel duurt maximaal twee jaar en kan na de uitspraak direct ingaan.

En dat is precies waar het fout gaat, zegt advocaat Wim Anker. ‘Ik ben geschokt.’ Het is volgens hem uniek dat zo’n maatregel onmiddellijk ingaat, ook al gaan de personen uit eerdergenoemde voorbeelden in hoger beroep. ‘Een ieder wordt voor onschuldig gehouden totdat er een onherroepelijk oordeel van de rechterlijke macht ligt. Dit is een grove trendbreuk. Wat als het gerechtshof iemand vrijspreekt? Dan heeft hij zich in de tussentijd wel aan zo’n gebiedsverbod of meldplicht moeten houden.’

De maatregel is volgens Anker ‘exemplarisch voor de tijdsgeest van incidentenpolitiek’. ‘De minister laat zich weer eens voor het karretje spannen.’

De advocaat denkt dat het nieuwe wetsvoorstel, dat voor advies naar verschillende instanties is gestuurd, in strijd is met Europese regelgeving. ‘Het gaat hier om een elementair beginsel, dat je iemand niet meteen straf mag opleggen zolang het hoger beroep nog loopt.’ Anker voorziet forse schadeclaims als de opgelegde maatregel niet terecht blijkt.

Maar volgens een woordvoerder van het ministerie van Justitie is daar geen sprake van. ‘Het gaat hier om vrijheidsbeperkende maatregelen, en niet om vrijheidsontneming. Dan heb je in beginsel geen recht op schadevergoeding.’ Nu kunnen vooral verdachten van ernstige zaken een gebieds- of contactverbod krijgen. Dat moet veranderen als het aan de minister ligt. Als een overlastpleger zich niet aan de maatregel houdt, belandt hij alsnog achter de tralies, minimaal drie dagen.

Strenger

Nederland wordt steeds strenger. ‘Het zit tussen de oren.’Het strafrecht is nu gericht op de dader. ‘Dat kan best anders.’ Verdachten en veroordeelden hebben het zwaar in Nederland. In een tijd waarin onderbuikgevoelens een grote rol spelen, hebben ze niet alleen de publieke opinie tegen zich, maar ook de politiek. Zo moeten mensen die zijn veroordeeld tot celstraf en tbs voortaan eerst hun hele straf uitzitten voordat ze naar een tbs-kliniek mogen. Tot voor kort was het zo dat gedetineerden na eenderde van hun celstraf naar de kliniek mochten. Maar volgens staatssecretaris Albayrak van Justitie houdt de regeling uit 1997 geen rekening met gevoelens van slachtoffers en nabestaanden. Advocaat Wim Anker vraagt zich af of een behandeling dan nog wel zin heeft. ‘Deskundigen zeggen dat de problematiek vaak verhardt en dat de motivatie voor behandeling afneemt als iemand lang vastzit.’

Directeur bepaalt

Een ander voorbeeld: tot de zomer van vorig jaar kwamen veroordeelden na het uitzitten van tweederde van hun straf automatisch in aanmerking voor vervroegde invrijheidstelling. Nu komen ze alleen onder voorwaarden eerder vrij. En na de vlucht van de wrede mensenhandelaar Saban B. die van het gerechtshof in Arnhem in september op verlof mocht, heeft minister Hirsch Ballin van Justitie de wet aangescherpt. Voortaan bepaalt de gevangenisdirecteur of gedetineerden in voorarrest de inrichting mogen verlaten wegens persoonlijke omstandigheden. Rechters komen daar niet meer aan te pas. En dat terwijl het tientallen jaren goed is gegaan, stelt Anker. ‘Maar dan gaat het een keer mis en springt de politiek erop. Zo’n gevangenisdirecteur heeft geen dossiers, hij zal de verloven waarschijnlijk altijd afwijzen. Dat betekent dat iemand die vastzit voor een vermogensdelict, niet meer naar de begrafenis van zijn moeder mag. Dat is uitermate slecht’, vindt Anker.

De Friese advocaat heeft er inmiddels bijna een dagtaak aan om, samen met zijn tweelingbroer Hans, de rechten van gedetineerden te bevechten. ‘Burgers hebben het idee dat de criminaliteit ernstig stijgt. Dat is niet zo, maar die gedachte zit tussen de oren en die krijg je er niet meer uit. Alle maatregelen die er toe leiden dat de rechten van veroordeelden en gedetineerden worden beknot, vliegen de Tweede Kamer door. Daarom laten wij advocaten, als waakhonden van het rechtsbedrijf, steeds luider onze stem horen. Zo geven we tegengas.’

Hij kan zich erg boos maken over deze neerwaartse trend. ‘Nederland heeft de laatste vijf jaar letterlijk een pure incidentenpolitiek. Er gaat iets mis, de Tweede Kamer roept iets en de minister wijzigt op een onderdeel de regelgeving, waardoor de wetgeving een lappendeken wordt. Er is geen samenhang meer.’

Een groep waar Anker zich in het bijzonder hard voor maakt zijn de levenslanggestraften. Hun aantal is de laatste jaren ‘explosief gestegen’, tot 35. ‘Nederland heeft het meest rigide standpunt in Europa. Wij kennen zoals andere EU-landen geen toetsing na bijvoorbeeld twintig jaar. Criticasters vinden het prima dat levenslang hier ook echt levenslang is. Maar twintig jaar celstraf is ook heel lang en het gaat slechts om een toetsing door een onafhankelijk rechter, wat niet wil zeggen dat iemand dan meteen vrij komt. Als we het doorvoeren, haken we aan bij de rest van Europa. Nu liggen we achter.’

Hij begrijpt best dat de samenleving om bescherming vraagt, maar niet op de wijze waarop dat nu gebeurt. Volgens Anker heeft het te maken met de tijdsgeest. ‘Naar de persoon van de verdachte of veroordeelde wordt niet meer gekeken. Repressie en vergelding zijn nu de kernbegrippen. Resocialisatie is een vies woord. Ik vind dat zo kortzichtig. Het is allemaal kortetermijnpolitiek.’

De advocaat voorspelt dat Nederland de rekening gepresenteerd krijgt. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat misdadigers minder vaak opnieuw de fout ingaan als ze tijdens hun detentie intensief worden begeleid. ‘Als we doorgaan met repressie, denk ik dat de recidivecijfers over een paar jaar omhoog gaan. En dan betaalt de samenleving letterlijk de rekening.’

  • ‘Straatcriminelen supersnel straffen’
  • Crimineel houdt van Holland
  • Amsterdam walhalla voor criminelen
  • Nederland paradijs voor crimineel
  • Bron : De Pers

    Advertenties

    Geef een reactie

    Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

    WordPress.com logo

    Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

    Twitter-afbeelding

    Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

    Facebook foto

    Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

    Google+ photo

    Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

    Verbinden met %s