Ook na Bin Laden gaat islamitische terreur door.

De dood van Osama bin Laden is het gevolg van de hardnekkigheid en het grote technische vernuft van de Amerikanen. Inlichtingendiensten slaagden erin het huis waarin Bin Laden zich schuilhield gedurende meer dan een half jaar te observeren zonder zelf te worden ontdekt.

Niet vergeten mag worden dat de eerste stappen werden gezet in het verguisde Guantánamo Bay van George W. Bush, waar vier jaar geleden door gevangenen voor het eerst de naam van een hooggeplaatste koerier werd genoemd (vermoedelijk onder grote druk – ‘marteling’, volgens sommigen) die de Amerikanen uiteindelijk naar het huis van Bin Laden in Abbottabad zou leiden.

De islamistische terreur is niet begonnen bij Bin Laden en zal zonder hem ook niet ophouden. Al-Qaeda is een internationale beweging die niet verticaal is georganiseerd maar uit vele kleine eenheden bestaat die autonoom opereren. Het is lastig een dergelijke terroristische beweging te bestrijden.

Verschillende vormen van frustratie zijn de voedingsbodem van de beweging. Terwijl in de loop van de twintigste eeuw (en daarvoor al) het Westen en het Nieuwe Oosten zich in razende vaart ontwikkelden op basis van diepgaande technologische revoluties, bleef de Arabische en islamitische wereld achter in welvaart, kennis, cultuur. Externe deskundigen verklaarden die achterstand door te wijzen op de starre geloofspraktijken, op de tribale samenlevingen, op de onderdrukking van meisjes en vrouwen.

Achterstand

Gelovige moslims echter ontwikkelden verklaringen die theologisch van aard waren. Hun verklaring luidde dat de moslims op achterstand ten opzichte van minderwaardige volken waren geraakt omdat de moslims het ware geloof niet meer aanhingen. Zij moesten terug naar een oude, zuivere manier van geloven, en nog veel conservatiever met hun geloof omgaan als velen al deden, en daarmee zouden zij de wereldheerschappij verwerven. De eerste tegenstanders van Al-Qaeda waren en zijn dan ook islamitische regimes die door de leiders van de terreurbeweging niet conservatief genoeg worden geacht.

De opstanden in de Arabische landen van dit moment worden door dezelfde frustraties gevoed. Te weinig rechtszekerheid, te weinig welvaart, te weinig levensvreugde, te weinig maatschappelijke mogelijkheden. Al-Qaeda, de opstanden en de vele aanslagen die voortdurend in islamitische landen plaatsvinden, zoals vorige week in Marokko, zijn allemaal tekenen van een civilisatie die in een diepe crisis verkeert.

De islam is een religie met een sterk politiek karakter. Het kalifaat was de ideale vorm voor het regeren van moslims: de staat en de ’kerkelijke’ leiding vielen samen. Het kalifaat is ten onder gegaan aangezien deze staatsvorm niet bestand was tegen de moderne tijd. Maar de vorm van de natiestaat, geïntroduceerd door westerse machten, heeft tot nu toe niet voldaan.

Deze fascinerende civilisatie, die in het verleden de wetenschap en cultuur heeft verrijkt, kan pas gaan bijdragen aan de menselijke vooruitgang wanneer zij door een culturele reformatie is gegaan en de politieke aspecten van haar theologie heeft weggenomen. Niet het geloof vormt de sleutel tot wereldlijk succes, maar het vermogen om als individuen een burgerlijke samenleving in stand te houden. Zo’n burgerlijke samenleving hoeft niet een precieze kopie van de westerse samenlevingen te zijn, maar de essentie is dat iedereen gelijk is voor de menselijke wet ongeacht (on)geloof, geslacht, seksuele oriëntatie. Welnu, dit laatste is in islamitische samenlevingen tot nu toe nauwelijks in de praktijk gebracht.

President Obama benadrukte, zoals eerder Bush, dat Amerika niet in strijd is met de islam. Dat is formeel juist. Het probleem is dat de islam met zichzelf in oorlog is. Bin Laden vertegenwoordigde wel degelijk een prominente kant van de islam, namelijk de verstrengeling van religieuze en politieke ambities. De strijd tegen hem is de strijd tegen de politieke islam.

Wat kunnen externe krachten doen om de frustraties, de woede en de agressie in de islamitische landen te verzachten? Weinig. In militair opzicht is het Westen bij machte op grote schaal verwoestingen toe te brengen, maar dat haalt in een zogenoemde ‘asymmetrische oorlog’ weinig uit, ook al is het nodig om zo nu en dan grote gebieden onder controle te brengen, zoals in Afghanistan. Deze briljante ‘targeted killing’ (nu door dezelfde landen goedgekeurd die deze vorm van ‘functionele’ moord veroordelen wanneer Israël het doet) is een schoolvoorbeeld van een andere vorm van de strijd tegen de symptomen van de interne islamitische crisis.

Deze actie zal nog jaren bestudeerd worden in de scholen van de geheime diensten.

Volgelingen

Maar dit is allemaal symptoombestrijding. De kern valt niet met militaire middelen of die van de geheime diensten te bestrijden. Het gaat om de manier waarop de islam door zijn volgelingen wordt beleden. Is het mogelijk om in landen waar in meerderheid moslims leven een open samenleving tot stand te brengen die individuen niet primair als gelovigen aanspreekt? En is het mogelijk dat wij in het Westen de hervormers in de islamitische wereld zodanig kunnen steunen dat moslims massaal de weg naar zelfstandig, kritisch, onafhankelijk denken kunnen vinden? Het minste wat we kunnen doen, is het proberen.

Bin Ladens dood zal de verhoudingen in de islamitische wereld niet of nauwelijks beïnvloeden. ‘Geostrategisch’ was hij niet van belang aangezien hij niet een natiestaat controleerde. Hij werd gebruikt, zoals inmiddels al lang bekend is, door de antiwesterse, conservatieve krachten in Pakistan en in Iran, die de strijd om Afghanistan zien als een manier om het verwende Westen, waar een beperkt incasseringsvermogen bestaat, uit te putten.

Bin Laden is dood. Er is reden tot voldoening. Deze man heeft de dood van talloze duizenden mensen veroorzaakt, in meerderheid moslims. Maar reden tot uitzinnige vreugde is er niet. De oorlog tegen Al-Qaeda is een oorlog om de ziel van de islam. Die gaat decennia duren.

Bron : Telegraaf (abonnee editie)

Advertenties

Eén reactie op “Ook na Bin Laden gaat islamitische terreur door.

  1. En weer lopen mensenmassa’s als een kip zonder kop achter de Amerikanen aan. Verhaal van Osama’s dood die nu opeens is plaatsgevonden klopt letterlijk 0%, want welk bewijs hebben wij tot nu toe meegekregen? Geen enkel bewijs!! Ik moet wel lachen om alle verhalen die nu verzonnen worden over de dood van iemand die al jaren geleden in Afghanistan gestorven is.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s