Demografische tijdbommen

De demonstranten die deze week in Madrid hun woede koelden op overheidsgebouwen lijken nog niet door te hebben dat de eurocrisis in feite het begin van het einde van de Europese verzorgingsstaat betekent. De regering-Rajoy beseft dat vermoedelijk wel, al durft zij dat niet hardop te zeggen.

In plaats daarvan prevelt zij standaard-Europese verklaringen over het bezweren van de bankencrisis. Met het spreken van de onverbloemde waarheid valt blijkbaar ook in Spanje nog geen electoraal droog brood te verdienen.

Die onverbloemde waarheid is dat de Spaanse overheid geen andere keus heeft dan de bestaande verzorgingsstaatarrangementen grotendeels te ontmantelen omdat de staat anders onder onbetaalbare rekeningen zou bezwijken. De schuld daarvoor ligt niet zozeer bij de kapitaalmarkten, of bij de euro, maar bij de Spanjaarden zelf. Of liever gezegd: bij Spaanse ouders.

Piramidespel

Een piramidespel kan alleen overleven zolang er meer beleggers bijkomen dan er afhaken. Als het omslagpunt eenmaal is bereikt, gaat het doorgaans snel bergaf. Hetzelfde geldt feitelijk voor verzorgingsstaten. Zolang er tegenover elke van de verzorgingsstaat levende persoon twee of meer werkenden stonden, was er niets aan de hand.

Maar in grote delen van Europa is dat allang niet meer het geval. Overal slaat de vergrijzing toe: de babyboomgeneratie staat op het punt massaal met pensioen te gaan. Veel minder werkenden moeten opeens veel meer gepensioneerden gaan onderhouden. Dat kan natuurlijk niet zonder gevolgen blijven voor de verzorgingsstaatarrangementen.

We mogen hopen dat politici niet zo dom zullen zijn om hun land versneld richting bankroet te drijven door de groeiende kloof tussen inkomsten en uitgaven te dichten door middel van belastingverhogingen (hoewel, François Hollande…). Er zal in praktijk dus niets anders opzitten dan de langetermijnuitgaven voor zorg en pensioenen fors omlaag te schroeven.

In landen als Spanje speelt behalve de vergrijzing ook nog een ander probleem, namelijk de ontgroening. De Spanjaarden bleken na het einde van het Franco-regime ook het juk van de katholieke gezinspolitiek te hebben afgeschud. Kinderen krijgen was niet langer een dure plicht. Het gevolg was dat de geboortecijfers een duikvlucht inzetten.

In de jaren zestig en zeventig behoorden ze nog tot de hoogsten van de westerse wereld. Nu hebben in Europa alleen Hongarije, Portugal en Griekenland lagere geboortecijfers – niet geheel toevallig alledrie landen die het hardst getroffen zijn door kredietcrisis. Bij ongewijzigde trend is in 2055 meer dan de helft van de Spaanse bevolking ouder dan 55. Spanje zou daarmee qua gemiddelde leeftijd het oudste land op aarde zijn.

Failliet

Het betekent dat er op termijn gewoon niet genoeg Spaanse belastingbetalers zijn om zelfs maar de meest basale verzorgingsstaatarrangementen in dat land te kunnen helpen betalen. Kortom: ook zonder kredietcrisis en het eurojuk om de nek zou Spanje de komende decennia dankzij de demografische tijdbommen van vergrijzing en ontgroening vrijwel zeker failliet zijn gegaan.

De woedende demonstranten die meenden dat de maatregelen van de regeringRajoy het summum van asociaal bezuinigingsbeleid vormen, kunnen hun borst dus natmaken. Zoals Reagan zou zeggen: „You ain’t seen nothing yet”. De grote ontmanteling van de Europese verzorgingsstaat is nog maar nauwelijks begonnen.

Bron : Dagelijkse Standaard

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s