Strijd om Vers water in EU is begonnen

Update 20-04-2013

Fransen heffen belasting op regenwater, Nestlé wil drinkwater privatiseren

De Franse stad Douai gaat zijn inwoners belasten op regenwater. Verwacht wordt dat andere steden snel zullen volgen. De stad voert hiermee een wet uit die in juli 2011 werd goedgekeurd. Een topman van Nestlé, die tientallen flessenwatermerken waaronder Contrex, Vittel en Perrier in zijn portefeuille heeft, roept inmiddels op drinkwater niet langer als een basisrecht maar als een levensmiddel te beschouwen dat door de bedrijfswereld beheerd dient te worden.

Douai hoopt zo op jaarbasis 750.000 euro te recupereren of zo’n 25% van de totale kosten die de stad maakt om het regenwater te beheren. De belasting is gebaseerd op de totale waterdichte oppervlakte van een eigendom. Met andere woorden de oppervlakte waar regenwater wordt tegengehouden door onder meer daken en terrassen. De belasting bedraagt maximaal één euro per vierkante meter. Lees het volledige Artikel op HLN

Het heeft even geduurd maar de strijd om vers drinkwater in de EU staat op het punt om uit te breken. In Amerika, waar al enkele jaren een strijd gaande is voor vers drinkwater vooral door de vele extreme droogtes en dus tekorten.  Is het nu ook de beurt aan Europa.

Water, we vinden het zo gewoon en vanzelfsprekend dat we er niet aan zouden denken wat er gebeurd als private ondernemingen er de baas over zouden zijn.  En precies dat is wat er voor de deur staat.  De EU maakt zich op om alle aangesloten landen, dus incl. NL, een wet op te leggen die erin voorziet dat water in handen komt van grote commerciele bedrijven die hier uiteraard grof geld aan willen verdienen.

In Amerika is e.e.a. al gaande, de strijd om vers drinkwater heeft daar nog niet tot oorlog geleid, maar dat kan snel veranderen.(“De oorlog van Obama over Amerika’s Water voorraad“) Inmiddels is de EU al in de Zuid Europese landen bezig om de vers watervoorziening te privatiseren, met alle kwalijke gevolgen vandien. In Portugal is hierdoor de prijs van het water met 400% verhoogt, en dan is dat nog maar het begin. Want naast de kostenpost zal het er toe leiden dat door geldgebrek mensen over zullen gaan tot het drinken van vervuild water. De desastreuse gevolgen die dat zal hebben zouden mogelijk tot een explosie van ziektes kunnen leiden die we sederd de donkere middeleeuwen niet meer kenden.

Dit zou zomaar eens één van de vervullingen uit Gods Woord kunnen zijn waarin de wereld wordt geslagen door Pestilentiën, maar dan niet zoals de meesten denken en dachten dat het gebeurd, maar juist door een gebrek er aan : VERS WATER !


Aanvullingen en Toevoegingen

Nieuwsuur – 15-02-2013 – Deel 1 – Drinkwater in de etalage ?

In Portugal bestaat onrust over de verplichte privatisering van drinkwater. Portugezen die nu al water moeten afnemen van een commercieel bedrijf klagen dat de prijs stijgt en de kwaliteit verslechtert. Hoe goed is het Nederlandse drinkwater beschermd tegen privatisering? In Nieuwsuur een tweeluik.

Verplicht ruilen
Landen die uit Europa noodsteun ontvangen, moeten van de Trojka (het IMF, de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank) in ruil daarvoor hun drinkwaterdistributie te koop aanbieden. Voor multinationals is water een interessante investering.

“We hadden geen keus. Het gebeurt onder dwang”, zegt oud IMF-topman Antonio Borges tegen Nieuwsuur. Hij begeleidt voor Portugal de privatiseringen, ook die van de waterdistributie. Ook Griekenland verwacht de op een na grootste drinkwatervoorziening van Thessaloniki dit jaar te verkopen, tot grote ongerustheid van de bevolking.

Schrikbeeld
Schrikbeeld voor de Portugezen is de stad Paços de Ferreira in het noorden. Daar werd het water veel eerder geprivatiseerd, met grote gevolgen voor de bevolking. Al jaren protesteren de inwoners tegen gedwongen aansluitingen, prijsverhogingen met 400 procent en waterkwaliteit die sterk achteruit is gegaan. Wie niet op tijd betaalt, wordt door het waterbedrijf voor de rechter gedaagd en mensen vertellen over bedreigingen.

Dubbele houding
Jerry van den Berge, waterspecialist van de Europese vakbond EPSU noemt het in Nieuwsuur een “kwalijke zaak”. “Overheden worden onder druk gezet hun waterbedrijven te verkopen om de staatsschuld af te lossen. Ze krijgen er geen goede prijs voor en zijn hun zeggenschap over de toekomstige watervoorziening kwijt. Inkomsten uit het water verdwijnen in de zakken van multinationals.” In heel Europa verschijnen kritische artikelen over de dubbele houding van de Europese Unie.

Dijsselbloem
In Nederland schrijft Minister Dijsselbloem in antwoord op Kamervragen dat hij geen bezwaar tegen heeft dat de Trojka zuidelijke landen hun drinkwaterbedrijven laat verkopen. “De gevraagde privatiseringen kunnen op deze manier bijdragen het concurrentievermogen en de concurrentiepositie van zowel Portugal als Griekenland te versterken.”

Nieuwsuur Video Deel 1 – Drinkwater in de etalage ?

Nieuwsuur – 16-02-2013 – Deel 2 – Hoe veilig is ons drinkwater ?

In Nederland hebben we de Drinkwaterwet, waarin staat dat onze waterbedrijven niet geprivatiseerd mogen worden. Maar is ons drinkwater daarmee afdoende beschermd? Wat zijn de gevolgen van de Europese richtlijn die eraan komt? Nieuwsuur deed onderzoek in Portugal, Frankrijk, Nederland en Brussel.

Veilig ?
In deel 1 deed Nieuwsuur verslag vanuit Portugal, waar onrust is ontstaan over de verplichte privatisering van het drinkwater. Voor multinationals is water een interessante investering en het Nederlandse kabinet heeft geen bezwaar tegen de privatiseringen.

Nieuwsuur sprak met waterspecialisten, de rapporteur van de Europese richtlijn, privatiseringsspecialisten, een werknemer van een watermultinational en met Nederlandse waterbedrijven. We lieten een groep juristen gespecialiseerd in Europees recht de Nederlandse Drinkwaterwet, de Europese richtlijn en het verdrag van Lissabon uitvoerig analyseren. Uit dat onderzoek blijkt dat er wel degelijk ruimte is voor discussie over hoe veilig het Nederlandse drinkwater is.

Richtlijn
Eurocommissaris Barnier werkt al een paar jaar aan een richtlijn voor concessies, onder andere op drinkwater. Hij wil dat de Europese landen hun markt in diverse sectoren openen voor private bedrijven zodat ze kunnen meedingen naar de watermarkt. Het is geen verplichte privatisering van de waterleidingbedrijven, schrijft hij in een geruststellend persbericht (pdf), het ligt subtieler. Barnier stelt dat hij de markt wil openen voor commerciële bedrijven, maar dat nationale en lokale overheden zelf beslissen of ze een private speler toelaten.

Goed geregeld
Niets aan de hand voor Nederland zou je in eerste instantie denken: wij hebben in de Drinkwaterwet vastgelegd dat het verboden is voor andere dan daarvoor gekwalificeerde rechtspersonen om drinkwater te leveren en daarmee ligt er impliciet een verbod op concessies voor de watervoorziening. Dat is ook het oordeel van emeritus hoogleraar Drinkwatervoorziening Hans van Dijk. De vereniging van drinkwaterbedrijven in Nederland,Vewin, denkt daar ook zo over.

Algemeen belang
De drinkwatersector beschouwt drinkwater, net als de regering, als een dienst van algemeen belang. Op die manier houden we Europese regelgeving buiten de deur, want in het Verdrag van Lissabon staat dat nationale overheden zeggenschap blijven houden over diensten van algemeen belang en het Verdrag van Lissabon gaat boven Europese wetten.

Verhandelbaar goed
Maar de Europese Commissie beschouwt de watervoorziening als verhandelbaar goed. Daarom valt de levering van drinkwater onder de concessierichtlijn van Eurocommissaris Barnier van Interne Markt. Ongeruste Europarlementariërs kwamen nog met het voorstel om water een uitzonderingspositie te geven in de nieuwe richtlijn. Ze willen dat Europa drinkwater beschouwt als dienst van algemeen belang, maar dat voorstel is op 24 januari in het Europees Parlement weggestemd.

Definities
Door deze verschillende zienswijzen ontstaat een ingewikkelde discussie. Het lijkt een kwestie van verschillende definities. In Parijs spreken we de Europese rapporteur van de richtlijn, de Franse Europarlementariër Philippe Juvin, medewoordvoerder over het wetsvoorstel en van dezelfde politieke partij, UMP, als Michel Barnier. Hij is er van overtuigd dat Nederland zich niet kan onttrekken aan de nieuwe Europese regels.

“De Europese regels gaan gelden voor alle 27 landen. Er wordt geen uitzondering gemaakt.” Juvin zegt zeker te weten dat Nederland geen concessies kan verbieden, tenzij dit letterlijk in de wet wordt vermeld: “Alleen als expliciet in de wet concessies op drinkwater worden verboden kan er een uitzondering voor een land worden gemaakt. In alle andere gevallen zal iedereen overal dezelfde regels moeten toepassen.”

Mazen
En daar zit de angel, want zo waterdicht blijkt onze Nederlandse wet niet. Volgens waterspecialist van de Europese vakbond EPSU Jerry van den Berge zitten er mazen in de Nederlandse Drinkwaterwet. Volgens hem blijkt uit artikel 15 weliswaar dat concessies op water impliciet worden verboden, maar biedt artikel 1.4 ruimte voor andere spelers. Daarin staat dat de minister andere bedrijven kan aanwijzen die gelijkgesteld worden met een drinkwaterbedrijf. Dat zou betekenen dat op aanwijzing van de minister een ander bedrijf de taken van een drinkwaterbedrijf in een voorzieningsgebied kan overnemen.

Juridisch
Verschillende gespecialiseerde juristen bevestigen dat onze Drinkwaterwet niet 100 procent bescherming biedt tegen de richtlijn van Michel Barnier. In onze wettekst is niet verankerd dat water een dienst is van algemeen belang, ook al is de geest van de wet duidelijk: water mag niet worden geprivatiseerd.

Bijbelvast of niet ?
Volgens waterspecialisten in Brussel hangt het er maar van af hoe bijbelvast de Nederlandse overheid is in tijden van crisis: houdt het kabinet het water in publieke handen of stelt het de markt uiteindelijk toch open?

Op vragen van SP-Tweede Kamerlid Harry van Bommel, die de voorwaarden van de Trojka voor noodsteun aan Griekenland en Portugal aan de orde stelde, gaf minister Dijsselbloem een opvallend antwoord: “Samen met de Commissie is het kabinet van mening dat de privatisering van openbare nutsbedrijven, met inbegrip van bedrijven ten aanzien van de watervoorziening, voordelen kan opleveren voor de gehele samenleving.”

Onaangenaam
Directeur Piet Jonker van het Haagse Waterleidingbedrijf Dunea is onaangenaam verrast, want deze antwoorden wijken af van het kabinetsstandpunt tot nu toe. Daarbij komt dat niet minister Dijsselbloem, maar minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu eigenlijk over het water gaat.

Interesse
De Nederlandse watermarkt kan voor zeker twee grote Franse watermultinationals Véolia enSuez interessant zijn. Zij staan erom bekend dat ze nauwe contacten onderhouden met de Franse politiek, ook met Eurocommissaris Barnier. De twee wereldspelers zien geld in de Europese markt, waar jaarlijks zo’n 50 miljard in omgaat.

Klokkenluider
“Het is niet dat de Nederlanders naïef zijn, ze zullen echt wel vechten als ze weten dat er een risico is. Het probleem is dat de waarheid voor hen verzwegen wordt”, zegt Jean-Luc Touly. Hij werkt voor het bedrijf Véolia en vecht van binnenuit tegen de macht van het bedrijf. Hij kreeg jarenlang steun van voormalig presidentsvrouw Daniëlle Mitterrand.

Als klokkenluider publiceerde Touly het boek L’eau des multinationales : Les vérités inavouables over de Franse watermultinationals. Hij vertelt hoe ze azen op de Nederlandse markt. Nederland heeft een van de beste drinkwatervoorzieningen ter wereld, qua kwaliteit, kosten, techniek en onderhoud. “De Nederlanders zouden waakzamer moeten zijn”, zegt hij en noemt de richtlijn van de Franse Eurocommissaris “onverantwoordelijk en gevaarlijk”

Documentaire
Ondanks de felle kritiek van Touly en een aantal processen dat Véolia tegen hem voerde, lukte het Véolia niet om Touly te ontslaan. De aflopen week diende in Parijs opnieuw eenproces tegen hem. De uitspraak is 28 maart. Dit keer is het onderwerp de Frans-Duitse documentaire ‘Water makes money‘, die al in 2010 door de Europese tv-zendert ARTE is uitgezonden. Opvallend genoeg heeft Véolia niet ARTE of de documentairemakers voor de rechter gedaagd, maar alleen Touly en het kleine productiebureau.

Duitsland
Het waterbedrijf in Berlijn werd al eerder geprivatiseerd. De prijzen stegen zo schrikbarend, dat na protest van de Berlijners het stadsbestuur gedwongen werd een deel van de aandelen weer terug te kopen.

Maar nu zou door de Europese richtlijn het drinkwater via een achterdeur overal in Duitsland in handen van commerciële bedrijven kunnen vallen. Daarom is er een grote Duitse beweging op gang gekomen, die fel protesteert tegen de richtlijn. De televisiezender ARD maakte er een reportage over, met een reactie van Eurocommissaris Barnier.

Handtekeningenactie
Via Right2Water is een Europees burgerinitiatief gestart (pdf) dat de Europese Commissie wil dwingen een uitzonderingspositie voor water te maken in de richtlijn. Er zijn nu al meer dan 1 miljoen handtekeningen verzameld. Het Europees Burgerinitiatief is een nieuw middel om burgers meer stem te geven in Europa. Door middel van één miljoen handtekeningen uit tenminste zeven lidstaten kunnen burgers een onderwerp op de agenda van de Europese Commissie plaatsen.

Geen commentaar
Nieuwsuur vroeg Eurocommissaris Michel Barnier om een reactie, maar hij wilde niet reageren. Ook de waterbedrijven Suez en Véolia weigerden met Nieuwsuur te praten. Verantwoordelijk minister Schultz van Haegen wilde alleen een schriftelijke reactie geven.

Nieuwsuur Video Deel 2 – Hoe veilig is ons drinkwater ?

Bron : Nieuwsuur

Ravage #5, 4 april 2003 – Strijd om water

Van 16 tot 22 maart 2003 vond in het Japanse Kyoto het derde Wereld Water Forum plaats. Dit forum had moeten leiden tot concrete afspraken om de wereldbevolking in de toekomst van schoon drinkwater te voorzien. In de praktijk bleek het een lucratieve bedrijfsbeurs voor watermultinationals.

Water is schaars. Slechts 0,6 procent van al het water in de wereld is beschikbaar als drinkwater. Als gevolg van verstedelijking, klimaatveranderingen, ontbossing, mismanagement, politieke onwil, vervuiling en verspilling door industrie, landbouw en huishoudens neemt de kwaliteit van het zoetwater snel af. Terwijl door de aanhoudende bevolkingstoename en economische groei wereldwijd de vraag naar water toeneemt, zal er de komende twintig jaar gemiddeld eenderde minder water beschikbaar zijn.

Op dit moment heeft ruim een miljard mensen geen toegang tot schoon drinkwater en ontbreekt het nog eens 2,4 miljard aan fatsoenlijke sanitaire voorzieningen. Vooral in Afrika en Azië zijn mensen aangewezen op vervuilde waterbronnen, met alle gevolgen van dien. Jaarlijks sterven zo’n drie miljard mensen, vooral kinderen, aan de gevolgen van water gerelateerde ziekten. Alleen al aan diarree sterft er iedere 15 seconden een kind.

Gebrek aan schoon drinkwater leidt ook tot sociale en economische problemen en ongelijkheid. Het economisch verlies – zowel in misgelopen salaris als economische productie – in ontwikkelingslanden als gevolg van ziekte veroorzaakt door vervuild water is gigantisch. Gebrek aan schoon drinkwater en armoede gaan hand in hand.

Tijdens de VN Wereldtop in 2000 heeft de wereld zich voorgenomen om het gebrek aan toegang tot schoon drinkwater en riolering per 2015 te halveren. Om deze millenniumdoelstellingen te halen zouden er vanaf nu dagelijks 342.000 mensen in deze basisvoorzieningen moeten worden voorzien. Tot die sombere rekensom komt het World Water Development Report dat de VN begin deze maand publiceerde. Het rapport concludeert verder dat als er nu geen actie wordt ondernomen richting een duurzame oplossing er in 2050 twee tot zeven miljard mensen in 60 landen kampen met een tekort aan water.

Waterlobby

Waar schaarste is, duikt het bedrijfsleven op. De internationale watermarkt is inmiddels hard op weg even winstgevend en gepolitiseerd te raken als olie en gas. Op dit moment gaat er jaarlijks zo’n 300 miljard euro om in deze industrietak.

,,Water is een booming business”, zegt Meike Skolnik, specialist waterprivatisering van Milieudefensie. ,,Grote waterbedrijven zoals het Franse Vivendi en Suez hebben in de jaren negentig steeds meer kleine publieke waterbedrijfjes opgekocht en ingewikkelde consortia opgezet met dochterbedrijven. Tussen 1997 en 1999 zijn er bijvoorbeeld tien keer zoveel contracten afgesloten voor privatisering van watervoorziening en verwerking dan in de jaren daarvoor. Het bedrijfsleven staat te springen om alle publieke watervoorzieningen over te nemen en lobbyt druk bij alle mogelijke internationale conferenties en regeringen.”

Onder invloed van watermultinationals, de Wereldbank, het IMF en andere internationale financiële instellingen worden ontwikkelingslanden in toenemende mate onder druk gezet om in ruil voor leningen ook hun publieke watersector in de uitverkoop te doen. Zelf hebben deze landen het geld niet voor de enorme investeringen die nodig zijn om iedereen van voldoende, schoon en betaalbaar drinkwater te kunnen voorzien. Omdat publieke watervoorziening hen economisch niets oplevert, komen overheden snel in de verleiding hun watersector in handen te geven van private bedrijven.

Hoewel de ideologen van het neoliberalisme uiteraard doen geloven dat bedrijven veel efficiënter werken en veel beter in staat zijn dan overheden om ook de allerarmsten van water te voorzien, bewijzen talloze voorbeelden het tegendeel. Private waterbedrijven berekenen de investeringskosten direct door aan de consument. Ook nemen ze vaak slechts delen van het waterbedrijf van een overheid over, wat leidt tot inefficiëntie en hogere kosten. Waterrekeningen die stijgen met 300 procent, zijn daarbij geen uitzondering.

In de Indiase deelstaat Punjab bijvoorbeeld betalen sommige huishoudens 25 procent van hun inkomen aan water, nadat het waterbedrijf Berlin Wasser Betriebe (BWB) een gemeentelijk waterbedrijf opkocht. BWB vroeg bovendien een vrije hand, zonder politieke inmengingen, en een complete ban op vakbonden. In Argentinië, waar een dochter van Vivendi (’s werelds grootste watermultinational) in 1995 van de provincie Tucuman een 30-jarige concessie kreeg toegekend, verdubbelden de watertarieven, maar bleven de beloofde investeringen uit.

Luxe

Voor veel mensen in met name Afrika en Azië is water in plaats van een mensenrecht een luxe product, vaak van slechte kwaliteit. De allerarmsten blijven aangewezen op vervuilde waterbronnen, hetgeen in 2000 in KwaZulu-Natal heeft geleid tot de grootste cholera uitbraak ooit in Zuid-Afrika: 300 mensen stierven, en meer dan 120.000 raakten geïnfecteerd.

Maar ook in rijke landen zijn er problemen door waterprivatisering. In Walkerton, Canada, zijn in 2000 zeven mensen gestorven en honderden mensen ziek geworden als gevolg van de gevaarlijke E.colibacterie, doordat er niet op tijd was gemeld dat er sprake was van een besmetting.

In Engeland, waar het waterdistributiesysteem gedomineerd is door private bedrijven, verzuimde een van die bedrijven te investeren in het rioleringsstelsel waardoor, als het hard regent, de drollen . komen in de wastafel. In Londen, dat bedient wordt door watergigant Thames Water (nummer 3 in de wereld), lekt 38 procent van het water weg. Geen wonder dat Nederland in 1998 waterprivatisering heeft afgewezen. Het water blijft in publieke handen via gemeentelijke en provinciale waterleidingsmaatschappijen.

,,De privatisering van water heeft desastreuze consequenties voor het leven van burgers. Er wordt op geen enkele wijze rekening gehouden met de consument”, zegt Brid Brennan, coördinator van het Alternative Regionalisms Project van het Transnational Institute (TNI). ,,De burger zelf wordt nergens naar gevraagd. Als burgers zich vervolgens organiseren en in opstand komen tegen waterprivatisering, zoals in de Orange Farm, leidt dat vaak tot overheidsrepressie en intimidatie.”

Orange Farm

In de Orange Farm, Zuid-Afrika, was water de verantwoordelijkheid van de overheid en publieke sector. In 2001 werd het water – onder het mom van duurzaamheid – geprivatiseerd. Er werd een pilot-project met pre-paid watermeters geïntroduceerd. De ‘gelukkigen’ waren de mensen in een deel van Orange Farm, een onofficiële vestiging aan de rand van Johannesburg, waar zo’n zeventig procent werkloos is. Voor hen betekende dit afsluitingen en uitzettingen. Locale activisten besloten niet te wachten tot de hele gemeenschap aan watermeters werd geholpen en organiseerden zich in het Orange Farm Water Crisis Committee (OWCC). Zij hebben de gemeenschap gemobiliseerd en zijn in opstand gekomen.

In september 2002, daags voor de implementatie van de watermeters door de overheid, deden 3000 mensen mee aan het protest met de slogan ‘Break the Meter – Enjoy the Water’. Op 8 februari jl. heeft de 61-jarige Emily Lengolo haar strijd tegen deze waterprivatisering moeten bekopen met haar leven. Zij werd die nacht in haar huis doodgeschoten. Het OWCC en Lengolo’s buren zijn ervan overtuigd dat het een politieke moord betreft, omdat de twee daders niets uit het huis hebben meegenomen en de andere familieleden met rust lieten.

De oplossing moet volgens Skolnik en Brennan veel meer gezocht worden in de richting van alternatieven, zoals bijvoorbeeld in Cochabamba of Rio Grande del Sol in Brazilië, waar Porto Allegre zich bevindt. Skolnik: ,,Daar experimenteren publieke waterbedrijven met buurtraden en wordt er zoveel mogelijk tegemoet gekomen aan de wensen van de lokale bevolking.”

Het grootste probleem bij dit soort alternatieven, is geld. ,,Misschien is het een oplossing als burgers zelf eigenaar worden en aandelen nemen in publieke waterbedrijven”, oppert Brennan. ,,In Cochabamba zijn net als in Bangladesh alleen arbeiders betrokken in de poging een alternatief te ontwikkelen. Dit soort coöperatieve modellen kunnen ook worden uitgebreid met actieve burgerparticipatie.”

Partnerships

Op het Wereld Water Forum in Kyoto was voor deze alternatieven geen plaats. Onder invloed van organisator World Water Council, een invloedrijke internationale denktank in 1996 opgericht door de Wereldbank en een aantal grote watermultinationals, was de agenda pro-privatisering, zij het in een ander jasje.

Net als op de VN Wereldtop over Duurzame Ontwikkeling in Johannesburg vorig jaar, was het toverwoord voor financiering: public-private partnerships (PPP’s). Dat zijn niet-bindende samenwerkingsverbanden tussen overheden, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven, gericht op duurzame ‘ontwikkelingsprojecten’ in de publieke sector in ontwikkelingslanden. Zeg maar: privatisering van publieke diensten in arme landen, in dit geval water, onder het mom van ontwikkelingssamenwerking.

,,Een typisch verzinsel van multi-stakeholder commissies zoals het World Water Council”, reageert Brid Brennan. ,,Hun rapporten en actieplannen bevorderen alleen de agenda van transnationale bedrijven, het IMF en de Wereldbank. Misschien zijn niet al die partnerschappen onwenselijk, maar ook in deze constructie wordt het initiatief volledig in handen gegeven van private ondernemingen en is er geen enkele garantie dat een bedrijf zich niet zal terugtrekken in zware tijden. Ze kunnen een partnerschap beëindigen wanneer ze maar willen. Met zoiets vitaals als water, is dat totaal onwenselijk!”

Ook Meike Skolnik van Milieudefensie ziet geen wezenlijk verschil tussen privatisering en deze partnerschappen. ,,Het mag hier dan gaan om privatisering in ontwikkelingsperspectief, het blijft een groot gevaar als overheden hun watersector in handen geven van het bedrijfsleven dat hier heel veel geld mee kan verdienen. Iedereen heeft immers water nodig. Het is een lucratieve manier om hun imago op te poetsen én hun markt verder uit te breiden.”

Sinds het 2e Wereld Water Forum in Den Haag in 2000, lobbyen Europese watermultinationals als Vivendi, Ondeo (voorheen Suez) en Thames Water zich gek voor deze partnerschappen. Efficiënt watermanagement was het motto op de bijeenkomst. Hoe oprecht men de allerarmsten aan schoon drinkwater wil helpen, blijkt wel uit het feit dat het niet is gelukt hierover concrete afspraken te maken en het Westen nauwelijks extra geld heeft toegezegd.

Ook tot teleurstelling van verschillende ministers, waaronder staatssecretaris Van Ardenne voor Ontwikkeling. Water is niet eens als fundamenteel mensenrecht in de slotverklaring opgenomen – terwijl dit wel als zodanig door de VN erkend is in november vorig jaar. De bijeenkomst had nog het meest weg van een netwerkbeurs voor de watermultinationals: het regende PPP-contracten.

Protesten

Hoewel veel NGO’s de pro-privatisering agenda van het forum inmiddels hebben omarmd, was er toch nog kritiek. ,,In de voorbereidingen voor het 3e Wereld Water Forum heeft de sociale protestbeweging en het internationale NGO-netwerk gekozen voor een tweeledige strategie”, vertelt Brennan. ,,Enerzijds hebben veel NGO’s en burgerorganisaties deelgenomen aan het forum om daar zoveel mogelijk kritiek te uiten op het feit dat de agenda vooral bepaald wordt door transnationale bedrijven. Anderzijds zijn er in o.m. Kyoto, Florence en New Delhi parallelle waterconferenties georganiseerd over alternatieven voor waterprivatisering.”

Tijdens de presentatie van het ‘Financing Water for All’ rapport door Michel Camdessus – voormalig algemeen directeur van het IMF, nu een van de grote bazen in het World Water Council – sloeg een aantal protestorganisaties toe. Naast milieumonsters als dammen en irrigatieprojecten, promoot dit rapport het idee van publiek-private partnerschappen als een van de voornaamste ‘realistische’ manieren voor waterfinanciering.

Brennan: ,,Ze zijn erin geslaagd om het podium gedurende 20 minuten over te nemen, eisend dat alle discussies onmiddellijk zouden worden gestaakt en de bijeenkomst ontbonden. Aangezien dit echter een multi-stakeholder forum is, wordt het rapport gesteund door regeringen en vertegenwoordigers van de bedrijven. De voorzitster herhaalde in haar afsluiting van de bijeenkomst nog eens dat de enige weg vooruit die met de private sector is. Het Water Forum ging dus gewoon door.”

TNI had zelf samen met Corporate Europe Observatory (CEO Netherlands), Monitoring Sustainability of Globalisation (Malaysia) en ATTAC-Japan, het parralele forum ‘Advancing Water Alternatives’ in Kyoto georganiseerd.

Brennan: ,,Het was en blijft heel belangrijk voor de sociale beweging om nu zoveel mogelijk media-aandacht te genereren voor zowel de kritiek op waterprivatisering als voor bestaande alternatieven die op het forum totaal niet aan bod komen. Hopelijk zal deze parallelle conferentie ook resulteren in een meer internationaal campagnenetwerk tegen privatisering, waarbij al dit soort burgeralternatieven beter kenbaar worden gemaakt en gepromoot.”

Succesvol protest

In Cochabamba, Bolivia, stegen in 1999 door waterprivatisering de waterprijzen met meer dan 300 procent. Begin 2000 organiseerde mensen zich in het Coordinadora de Defensa del Agua y la Vida, en gingen actievoeren om hun rechten te beschermen. Honderdduizend mensen namen deel aan een demonstratie, die met harde hand door militairen uiteen werd geslagen. Honderden mensen raakte gewond, en er viel één dode. Uiteindelijk zwichtte de overheid voor de protesten en verbrak het 25-jarig contract met de Amerikaanse watergigant Bechtel.

Het bedrijf wordt nu gerund door een publieke onderneming onder leiding van de lokale overheid, de vakbond en een organisatie die de regionale bevolking vertegenwoordigd. Vrijwel direct legde de nieuwe onderneming een waterpijplijn aan naar de arme gebieden in Cochabamba die in private handen van water verstoken waren gebleven.

In februari 2002 heeft Bechtel, dat nog geen jaar eigenaar is geweest van het bedrijf, bij de regering van Bolivia een schadeclaim ingediend van 25 miljoen dollar. Het bedrijf heeft zich hiervoor speciaal in Nederland via een ingewikkelde constructie ingeschreven, mogelijk gemaakt door de ING Groep. Dit was nodig omdat de VS zelf geen bilaterale handelsovereenkomst heeft met Bolivia. Ondanks felle protesten van verschillende actiegroepen, wordt de zaak door de Geschillencommissie van de Wereldbank achter gesloten deuren afgehandeld.

Op het World Water Forum in Kyoto heeft de Boliviaanse activist Oscar Olivera de Nederlandse regering opgeroepen deze constructie, die het mogelijk maakt om arme landen een poot uit te draaien, te veranderen en iets te doen tegen het misbruik van bilaterale investeringsverdragen door bedrijven.

WTO

Van alle kanten worden ontwikkelingslanden nu onder druk gezet om hun drinkwatervoorzieningen te privatiseren. Uit begin februari dit jaar uitgelekte documenten blijkt dat de EU er bij verschillende ontwikkelingslanden op aanstuurt om hun watersector open te stellen voor het internationale bedrijfsleven in het kader van de WTO.

,,Deze privatisering van de watersector binnen de WTO is nog veel gevaarlijker”, waarschuwt Skolnik. ,,Zodra landen hun watersector via dit GATS-verdrag van de WTO openstellen voor buitenlandse investeerders, kunnen ze niet meer zo makkelijk terug.” Skolnik vindt dit hypocriet: ,,Zelf wil de EU haar watersector niet openstellen!”

Volgens Brennan is de WTO, hoewel een overheidsforum, gewoon het implementatielichaam voor de investeringsagenda van de grote bedrijven. ,,Dat wordt nog veel te weinig onderkent. Het centrale thema van de WTO is snelle privatisering en deregulering, maar dat is gewoon de agenda van het bedrijfsleven. Of het nu gaat om de G8, WTO, VN of een Wereld Water Forum, de internationale politieke agenda wordt in toenemende mate bepaalt door het internationale bedrijfsleven.”

Welke spelers binnen de WTO deze neoliberale agenda doordrukken is nog onduidelijk. ,,De globaliseringbeweging is er nog niet in geslaagd om bloot te leggen waarom deze agenda sinds de top in Doha vorig jaar ineens wel door zo veel overheden op het Zuidelijk halfrond wordt geaccepteerd nadat de protesten in Seattle in 1999 de WTO bijna hadden opgebroken”, zegt Brennan. ,,Niet alleen in het geval van de WTO moet deze agenda van het bedrijfsleven worden blootgelegd, ook binnen het beleid van de EU en de VN moet zichtbaar worden welke transnationale bedrijven achter de schermen de echte spelers zijn.”

TNI ziet dit als een heel belangrijk onderdeel van zowel de komende campagne-periode als voor de ontwikkeling van nieuwe sociale netwerken tussen Noord en Zuid. Brennan: ,,Water zou hier een heel goed trefpunt voor kunnen zijn.”

Bron : Ravage Digitaal

Twitter Berichten

FaceBook Actie NEE tegen privatisering #onsdrinkwater

Europese Handtekeningen Actie TEGEN Privatisering van Drinkwater

Privatisering drinkwater bedrijven, EU treed democratie met voeten

Advertenties

3 reacties op “Strijd om Vers water in EU is begonnen

  1. Water is de eerste levensbehoefte voor een mens en daarom is het schandalig dat er mensen zijn die daar aan willen verdienen. Water zou gratis verkrijgbaar moeten zijn en zeker niet in handen moeten vallen van private instellingen. Ook banken maken zich schuldig aan het verdienen op water door mensen daar in te laten beleggen, o.a. Robeco. De overheid zou dit moeten verbieden.

    Like

  2. Pingback: Strijd om Vers water in EU gaat beginnen | anders en beter | Scoop.it

  3. Pingback: Water het Blauwe Goud ! | Bent u al de Pineut ?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s